काय गरज होति हो, भारतात आपत्कालीन घोषणेची ? Need of Emergency in India?

 भारतातील आणीबाणीचा (Emergency- इमरजन्सी ) कालावधी 21 महिन्यांचा होता (जून 1975 - मार्च 1977) जेव्हा पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी घटनेच्या कलम 352 अंतर्गत आणीबाणीची स्थिती घोषित केली. ही घोषणा "अंतर्गत गडबड" च्या कारणास्तव केली गेली आणि भारतीय नागरिकांचे अनेक मूलभूत अधिकार निलंबित केले गेले.

देशातील राजकीय, आर्थिक आणि सामाजिक अशांततेमुळे आणीबाणी जाहीर करण्यात आली. इंदिरा गांधींच्या सरकारला विरोधी पक्ष, कामगार संघटना आणि विद्यार्थी गटांसह विविध राजकीय गटांकडून विरोध होत होता. याव्यतिरिक्त, शेतकरी आणि औद्योगिक कामगारांनी निषेध आणि संप केले ज्याने देशाची अर्थव्यवस्था पंगू केली.

1971 मध्ये इंदिरा गांधींची लोकसभेची निवडणूक गैरव्यवहारामुळे अवैध ठरवणाऱ्या न्यायालयाच्या निर्णयामुळेही आणीबाणीची सुरुवात झाली. न्यायालयाने तिला सहा वर्षे कोणतेही सार्वजनिक पद धारण करण्यासही मनाई केली होती . हा निर्णय इंदिरा गांधींच्या राजकीय कारकिर्दीला मोठा धक्का मानला गेला आणि त्यांनी आणीबाणी जाहीर करून प्रतिक्रिया दिली.

आणीबाणीच्या काळात, नागरी स्वातंत्र्य निलंबित करण्यात आले होते, आणि सरकारला चाचणीशिवाय व्यक्तींना ताब्यात घेण्याचा, माध्यमांवर सेन्सॉर करण्याचा आणि भाषण आणि संमेलनाच्या स्वातंत्र्यावर मर्यादा घालण्याचा अधिकार होता. राष्ट्रीय सुरक्षेला असलेल्या कथित धोक्यांचा सामना करण्यासाठी पोलिसांना व्यापक अधिकार देण्यात आले आणि सरकारने आणीबाणीचा वापर राजकीय विरोध दडपण्यासाठी केला.

आणीबाणीवर भारतात आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठ्या प्रमाणावर टीका झाली आणि त्यामुळे इंदिरा गांधींच्या लोकप्रियतेत लक्षणीय घट झाली. 1977 मध्ये निवडणुका झाल्या आणि विरोधी जनता पक्षाने निर्णायक विजय मिळवून आणीबाणी संपवली.

शेवटी, भारतातील आणीबाणी हा राजकीय, आर्थिक आणि सामाजिक अशांततेचा काळ होता ज्यामुळे नागरी स्वातंत्र्य निलंबित करण्यात आले आणि राजकीय विरोधावर कडक कारवाई झाली. या आव्हानांना प्रत्युत्तर म्हणून इंदिरा गांधींच्या सरकारने आणीबाणी घोषित केली होती, परंतु भारतात आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर त्यावर मोठ्या प्रमाणावर टीका झाली होती. 1977 च्या निवडणुकीत विरोधी जनता पक्षाच्या विजयाने आणीबाणी संपुष्टात आली.

टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

स्वच्छ्ता माझी प्रेयसी ...A Love Story.

एल्फ वेंगसरकर अकादमी ते टीम इंडिया सूर्याचा कठीन प्रवास | Surya's tough journey from Elf Vengsarkar Academy to Team India

क्रिकेट खेळण्यास बंदी घालण्यात आली... | The Heartbreaking Retirement Story of Indian Batter